maandag 23 januari 2017

maandagbunnie

eva verschaete

prent vd week















(c) bert lezy

state of being, 23 januari 2017


ons gezin is heden zo close, dat we waarachtig één lichaam vormen... we zitten volstrekt in mekaâr verstrengeld... ik wens eenieder hetzelfde toe - al blyft benadrukt dit volgende: dat je net zo lief gelukkig en volmaakt kan wezen zonder kinderen.
    rond de middag met mollie gekeken naar "jackie en de chocolade-fabriek", al moet worden aangekruist hoe onbevattelyk het is dat iemand zoals tim burton vrede neemt met dit soort arbeid, dit toch wéér maar een schaduw zynde van waar die man toe in staat zou zyn (alleen deze drie zyn okay:"batman", "scissorhands" en natuurlyk "de apenplaneet"...) hetzelfde met johnny depp, die doet nu warempel al twintig jaar lang hetzelfde (wisten jullie dat, op dit niveau, leonardo dicaprio iets straffer is? dat die ooit 'ns een geloofwaardige arthur rimbaud heeft neêrgezet - integraal franstalig?)
    meteen daarna, rond den drieën, naar een stuk van froefroe gaan zien, in deStudio op het mechelseplein. we konden er wonderwel parkeren vlak voor de deur. "bambole" heette dit stuk. ik zie niet extreem veel kindertoneel, doch van de paar dingen die ik reeds zag, steekt dit er hoog bovenuit. tevens het beste van froefroe dat ik ooit al zag, en wat zag ik daar al niet van? zippo, kloon, de neus, borneo, ensor, freaks, pinokia, orfee, de vinger en de mond, etc...) iedere halve seconde extreem strakke regie... briljante klankband... én rechtstreeks voor kleuters, geen gezever... echt machtig...
    vervolgens naar de botanische tuin, slibberen op de versteende vyvers.
    frieten van de frietchinees... hierby geserveerd wel éigen beuling met appelmoes...
    vervolgens naar de machine-kamer - werken aan de lezing "hamlet als een figuur uit de renaissance". ik kryg ook aldoor brieven binnen van guido belcanto, hoe fyn... het is niet dat die mens iedereen iedere dag zes keer aanschryft... vandaag gaf 'ie me zyn complimenten betreffende de videoclip van victor glorieux, "had ik het maar niet gedaan" (als je publiek zo minuscuul is als het myne, geldt de kwaliteit van dat publiek als doorslaggevend...)
    rond halfelf viel luv reeds in slaap; aldus ikzelf door de heroïsche kou naar myn pa, om te schaken met die man. eerste spel won ik, tweede spel won hy; staan we mooi effen. myn moeder is inmiddels zo doof dat je, om met haar te kunnen praten, werkelyk moet roépen alsof je tezamen op een stormachtig zeestrand staat, zelfs als ze recht tegenover je staat. wachten is het nu op het correcte gehoorapparaat...
    hoe debieler de vormen zyn die protesten tegen trump aannemen, hoe meer ik geneigd ben om met de man te sympathiseren... ivo belet hoorden-ik nu al uitroepen "europe first!"; jongen toch... altyd die reactie-politiek... al byna begin ik ook tégen europa te worden... hoe hoger de hiërarchie, hoe duurder de zakkenwassers...

schaken by m'n pa en ma...

-end


afterLink

ziehier lizzie, ook deze is behoorlyk nief...

zondag 22 januari 2017

zondagbunnie

ernesta eskirtaite

prent vd week

sir astley cooper,
rivaal van samuel coleridge

state of being, 22 januari 2017



zeer vroeg opgestaan, om me te vermeien met rocco james conan, wyl luv en myn dochter naar de manège trokken. gelukkig wou rocco meteen terug het bed in - niét om te gaan slapen, doch om slechts rustig te liggen frazelen. ik kon dan zeggen, pakweg:"zing je nog eens integraal de abc-elpee van winokkio?" en dan is die dus een uurlang zoet. zelf moest ik alleen, af en toe, "bravo" zeggen, aldoor zwalpend tussen zwak waken en ondiep slapen.
    rond elf uur het gezin herenigd, zodat ik waaràchtig kon slapen (had er nog maar drie uur slaap op zitten.)
    om drie uur smiddags optenief wakker, in een yskoude slaapkamer. lezen in het extreem dikke boek "the lyrics of prince", eveneens met oog op een lezing, met name een lezing op zyn sterfdag. wisten jullie dat prince in 1991 wel eens een liedje schreef over trump? beware - trump en prince waren min of meer bevriend...
    temidden van de drukte een column kunnen schryven voor "de streekkrant". hoewel:"de streekkrant" is spytig genoeg van naam veranderd, want heet nu voortaan "deze week"... onderwerp van vandaag: de sint-antonius-vieringen in lille, waar de pastoor dit weekend de paarden en de tractors inzegent, en waar varkenskoppen worden geofferd, die in één gigantisch vreugdevuur by mekaâr worden gegooid... daarna gooit ieder gezin zyn op één na oudste kind eveneens in het vuur - alleen in lille is dit toegelaten.
    rond vyf uur naar beneên, dwz naar de machine-kamer, om waarachtig te arbeiden. amper is de sherlock-lezing achter de rug, of de volgende lezing eist zyn huiswerk - in februari zal het gaan over shakespeare. gelukkig niet te lang getreuzeld by het afbakenen des onderwerps:"hamlet als een man van de renaissance," goeddeels gebaseerd op de oneindige lezingen-reeksen van de fantastische professor paul cantor (na te zien op youtube, ongeveer zestig uurs film...) te maandag gaan ik eten met myn twee kompanen in dit project, frank albers en claude blondeel. date = in de watman, zurenborg.
    zo yselyk koud als het is, deze dagen,- op straat, doch ook in alle kamers waar de stoof toevallig niet brand; de gangen, de trap, het toilet; wie kan er een druipneus ontlopen? beffen in zo'n toestand vrywel onhaalbaar...
    naar myn pa en myn ma gereden, van zes tot zeven savonds, met enkel rocco james conan op myn schoot. schaken tegen myn vader. myn moeder ziet af met haar oren, ze wacht op een hoor-apparaat maar dat gaat niet van de ene dag op de andere.
   weêr thuisgekomen, met mollie zitten kyken naar "the return to the wizard of oz." daarna kon ze niet slapen, begrypelyk genoeg; het is een zeer griezelige film, toch zeker voor kleuters. ze was niet bang van de monsters en/of de heksen in de film, maar van de ziekenhuis-scène. op een ogenblik gaat dorothee, hoofdfiguurtje van de oz-films, worden geëlektrocuteerd, met name door een soort van koptelephoon die de doctor over d'r oren trekt; eens in bed zei mollie:"ik ben bang dat ik ga dromen," zei ze, "dat ze ook by my zo'n koptelephoon gaan opzetten."
    met luv zit ik in seizoen 6 van downton abbey. op een vintage dvd, want netflix stopt by seizoen 5 - een strafbaar iets. normaliter was ik naar diksmuide gereden, voor een opvoering van de toneel-thriller; het mistige weêr én het gegeven dat de as van onze wagen niet optimaal is (hy moet eigenlyk weêr naar de garage), maakten dat ik toch maar in m'n hol bleef.
    vernam zonet wel van diverse kanten dat de vertoning zeer goed ging, daarstaks. dus àlle voorstellingen behalve uitgerekend de première zyn een succes...
    charles maria nelson belt - heb geen geduld daarvoor vandaag...
    ik mis irene vervliet...
    
   

-end


afterLink

verbinding tussen de sherlock-lezing en de shakespeare-lezing...

zaterdag 21 januari 2017

zaterdagbunnie

ingrid diafaan
sabine van pellicom

agenda

constance en mathilde, nu zaterdag live in cc diksmuide!

belangryk om te weten



1. denemarken en canada hebben al eeuwen een vreedzame, in wezen komische oorlog over het "hans-eiland", een nutteloos eilandje in het exacte midden tussen hun wateren. telkens één van de naties daar aanmeert, plant die daar een vlag, en verwydert de vlag van de ander.

2. voor emotionele contacten is het goed om in mekaârs ogen te zien, maar tydens het overbrengen van technische informatie spreek je sneller en meer correct als je oogcontact kan vermyden.

3. ik ben bezig een one man show te maken op basis van al deze "nutteloze feiten"; anderhalf uur aan een stuk in een razend tempo, mét slide-show en soundtrack, al dit soort feiten op het publiek afvuren zonder meer...

4. de prilste onderzoekingen rond internet werden gedaan in de jaren zestig, door de amerikaanse regering, uit schrik voor als de russen alle amerikaanse telephoonlynen zou weten neêr te halen.

5. oorspronkelyk zou e.t. erg graag m&m's hebben gegeten - maar de producent van m&m's was daar tegen. in plaats daarvan werd zyn lievelingseten dan chocolade van het merk "kiss". binnen de eerste twee weken na de première van e.t., steeg de omzet van "kiss" met 65 procent. by m&m werden er tientallen executieven op staande voet ontslagen.

6. sommige mensen kunnen gewoon niet lokaal verdoofd worden. tanden trekken en zo, moeten ze dan maar onverdoofd meêmaken...

7. 5 april 1967 heeft victor glorieux, rond middernacht, anderhalf uur spookgereden, van de kust naar antwerpen. by iédere tegenligger bleef hy uitroepen:"wat hébben al die mensen, zyn die soms gek geworden of zo!!..."

-end


afterLink

deze cave-o.s.t. was me tot dusver ontgaan... heel goed altyd om by te werken...

vrijdag 20 januari 2017

vrydagbunnie

het rendier
begeleid door permeke-technieker ben.

prent vd week


de voorbye donderdag

wat was dat een on-ge-looflyk fyn ding:

om vier uur snamiddags met onder myn linker-arm mollie en onder myn rechter-arm rocco tezamen naar het verfilmde junglebook zitten kyken...


savonds

de grote sherlock-kenner johan vandendriessche

aanschouwt jean-paul van bendeghem en johan braeckman

tydens de pauze van onze lezing over sherlock

in bibliotheek permeke...

de tent zal compleet vol,
de atmosfeer was superbe,
de sprekers kei-goed op dreef...

up to the next!

els crawls had te te lang niet meer gezien wonderboy steven goegebuere meêgenomen.

myn pa was er ook, alsook brigitte smeets, luc coorevits en vele anderen...

-end


donderdag 19 januari 2017

afterLink

sunday after the war... schitterend filmpje... schitterend...

donderdagbunnies

op wandel door de koude seefhoek kwam ik ann helena kenis tegen,
tezamen met die gast van "de bende van tegenwoordig",
die haar nieuwste show coacht...


prent vd week










i like "lost civilisations" !!

charles

charles maria nelson kwam een kwartiertje langs...
komende van "de free clinic",
en ervan overtuigd dat ofwel god hem haatte, ofwel een kwade geest hem achtervolgde

plant

dit plantje is ongelooflyk.
eerst liet het my onverschillig, maar doordat het zo sterk is, ben ik het beginnen liefhebben.
eigenlyk ziet het maandenlang totaal geen daglicht.
soms vergeet ik het maandenlang water te geven.
en toch blyft dat ding doorgaan, man...
al sinds we hier wonen...

schaak

om drie uur snachts wezen schaken by m'n broêr serge, in z'n atelier. twee keer na mekaâr gewonnen weêral, en dat doet deugd, vermits ik op alle andere fronten in zyn nabyheid tot debiel verword, hem dagelyks om hulp moetende vragen; "hoe maak je een powerpoint?" "hoe kun je zo'n ap dan downloaden?" "waar is de plug van zo'n printer?" etc...

-end


afterLink



woensdag 18 januari 2017

woensdagbunnies

die van ons

prent vd week

(c) robert cresswell boak, "the lake district"

agenda dees week

vandaag dan weêr goéd nieuws op het vitalski-front; de lezing "sherlock holmes" aanstaande donderdag in permeke, is tot op de byzit-stoeltjes uitverkocht.

16 februari doen we hier evenwel een lezing over shakespeare, en 16 maart over gerard reve; daar wél is er nog plaats voor u.

betreffende die lezing over gerard reve, volgt er hieronder toevallig een feitelyk véél te uitgebreid fragment; "reve en het maritieme"...

morgen gaat deze blog weêr voort zoals normaal...

dinsdag 17 januari 2017

reve maritiem I/XX




de teksten van gerard reve zyn op een korte tyd in diskrediet geraakt. dat komt omdat de mensen geen zin meer hebben in een messcherpe studie van de onverbiddelyke nutteloosheid des levens. toneelstukken anno 2017 moeten handelen over het gedrag van onze blauwhelmen in somalië in 1994, onze romans moeten gaan "de onverschilligheid van europa tegenover de recente terroristische aanslagen."
    dat is de tydsgeest en daar is niks aan te verhelpen.
    alleen de paar mensen die dat soms beu zyn, kunnen teruggrypen naar toen alles mooier was en minder letterlyk.

reve maritiem II/XX

voor de paar overlevende liefhebbers moet een lezing over reve deels ook een bloemlezing zyn uit reve. op de media-stunt-man die hy meestal ook was, geraken we feitelyk uitgekeken, maar hoe indringend zyn zyn meest indringende teksten misschien nog steeds?

reve maritiem III/XX




het is moeilyk kiezen uit zyn uit zyn uitgebreide, goed bygeschaafde oeuvre. ik zou zeggen, om érgens te beginnen: laten we een blik werpen op de passages die te maken hebben met het maritieme. reves vriendjes heten natuurlyk altyd wel "matroos vos", doch hier valt te nemen "maritiem" hoogst letterlyk; betrekking hebbende op de zeevaart. waarom?
    in zyn opstel "zelf schryver worden" stelt reve dat het voor een verhaal erg belangryk is, dat de lezer altyd en overal goed weet wat voor weêr het is; laat dit nu ten zeerste het geval zyn voor zeevaarders, die by uitstek het weêr moeten kennen: doordat ze ervan afhankelyk zyn. het weêr bepaalt hun noodlot, en kondigt het ook aan (nog zo'n stelling in "zelf schryver worden": er mag nooit iets onverwachts gebeuren, alles dat gebeurt (zo weinig mogelyk) moet worden aangekondigd."
    inderdaad staat, vanuit deze optiek, de zeevaart per definitie voor een verheviging van deze reviaanse praemissen.

reve maritiem IV/XX

"zeevaart en noodlot" past overigens mooi binnen de neêrlandse naturalistische traditie aan reve niet vreemd:"het fregatschip de johanna maria" door arthur van schendel, "schuim en as" van slauerhof - alsook, maar dan vlak nà reve, zeemansverhalen als "schip en dok" van maarten biesheuvel...

reve maritiem V/XX

de eerste zeemans-passage in reves oeuvre doemt op in "de taal der liefde" uit 1972, en sluit nog het meest aan by de edities van biesheuvel: we treffen hier, op het zeemansverhaal, een zeer vrymoedige parodie aan. zeer letterlyk; de verteller ligt in bed met zyn vriendje woelrat, hy moet aan deze het ene verhaal na het andere zien te vertellen, en stelt weshalve, op een ogenblik: het verhaal dat ik nu ga vertellen, heb ik wel eens gelezen ooit, toen ik een kind was; het verhaal heette "de vliegende hollander" of "het spookschip", of allebei, misschien was het ene een ondertitel by het andere...

reve maritiem VI/XX




"de vliegende hollander" is een achttiende eeuwse sage, niet uit de volksmond, maar uit de schryverspen van diverse angelsaksers. de engelsen hadden een hekel aan het succesvolle v.o.c., en beschuldigden de neêrlanders, die alle andere naties qua zeevaart de loef afstaken, van snelheid om winstbejag. de oudste versies van het verhaal zyn van washington irving, en natuurlyk van onze goeie vriend samuel coleridge:"the rhyme of the ancient mariner" (zie: photo, door (c) doré), dat op zyn beurt diende voor "de albatros" van baudelaire. wagner heeft van het verhaal ook nog eens een opera gemaakt...

reve maritiem VII/XX


in een notendop komt het hierop neêr: een zekere kapitein de decker, vermeend uit terneuzen in zeeland, wil àbsoluut uitvaren om handel te gaan dryven, naar kaap de goede hoop, zélfs als is het eigenlyk pasen, en zélfs al voorspelt het weêr byzonder weinig goeds. onderweg op zee wordt hy een speelbal van de duivel, na enige stormen worden de zeeën juist algeheel windstil, en geraakt men nergens meer. de bemanning sterft. de kapitein blyft eeuwig voortleven, nutteloze karweien kwytend. soms sturen de zombies op het schip een sloep vol met brieven richting een passerend zeilboot, om de familie, die natuurlyk allang gestorven is, toch nog de groeten te doen.
    honderden jaren lang meenden zeelieden tot in australië toe deze "vliegende hollander" écht te hebben waargenomen, niet een enkeling, maar gehele bemanningen gelyktydig; met rode, bolronde zeilen, vliegende één meter en een half boven het watervlak.

reve maritiem VIII/XX

in het werk van reve voltrekt zich de tweestryd tussen links een volstrekt nihilisme, dat eender welke soort van beweging met de bodem inslaat, en rechts een niet-aflatende hang naar vroeg-romantisch avontuur, dwz in de trant van "childe harold" van lord byron of zelfs in de trant van eender welk avonturenverhaal van walter scott (ook walter scott maakte een versie van "de vliegende hollander"). in "de taal der liefde" lezen we die tweestryd hierzo:

    *eerst biedt de parodie op het zeeverhaal de auteur een kans om eindelyk voluit te gaan in actie en avontuur, verwoord middels een onbevangen écriture artiste, ik citeer:

    "Het weer sloeg om, als bij toverslag. Zware, dreigende zeeën kwamen opzetten. De koers moest telkens worden verlegd. Bijna de gehele bemanning was gedurig in de zoemende touwen en de kreunende masten. Het gehele lichaam van het schip trilde en steunde, zoals het zich voortwrong door de blauwe, zwarte muren van de golven." (verz werk III p491)

    *maar dàn dient algauw en onherroepelyk de loomte zich aan; de oneindig langdurige windstilte; de onmogelykheid om te handelen. deze onmacht wordt door de auteur met een sadistisch genoegen, aldus voldoende virtuoos, op de personages losgelaten - én op de lezers:

    de bemanning verveelt zich, moet zich nutteloos bezighouden, voelt niks dan angst en vertwijfeling. "Nog een dag van volkomen windstilte verstreek. Zo stil als de zee was… Het schip draaide, misschien door de warme lucht die opsteeg langs de zeilen, langzaam, heel langzaam rond, bijna zo traag als de uurwijzers van een klok." en nog:"De vijfde dag brak aan, en nog duurde de windstilte. Het was een zondag."

het begeren naar een avonturenverhaal wordt de kop ingedrukt. uiteindelyk mondt de geschiedenis slechts uit in een bedroevende masturbatie-scène van de kapitein. einde van dat verhaal.

reve maritiem IX/XX

nog eens met zoveel nadruk en schoonheid steekt het maritieme de kop weêr op in de voorts misschien iets minder geslaagde roman "een circusjongen" uit 1975, dus drie jaar nà "de taal der liefde".
    lees voort hieronder...

reve maritiem X/XX

waarover gaat het? de verteller deelt ons meê dat hy vroeger, als kind, een grotere broêr had, een zekere frits, die telkens vier weken op zee was en dan weêr thuiskwam voor een weekend. de verteller heeft een saai, grys, alledaags bestaan, gaat naar school en eet zyn brood zoals iedereen; de grote broêr en byzonderlyk zyn band met de zee schynen de jongen uit deze banaliteit een uitweg te bieden, in de grond niet anders dan in de zeemzoete zeemansliederen van pakweg vader abraham;

als de broêr thuiskomt, voltrekt zich dat "als in de nevel van een schemerige droom"; hy wordt by zyn broêr ontboden, in diens dakkamertje, "waar zijn koffer stond vol vreemd geurende voorwerpen uit verre landen en volken, en zijn prachtig, adembenemend wit met blauwe uniform over de oude kantoorstoel met de lederen zitting hing." (id, III, p 94)

de auteur geeft zich over aan een welhaast argeloze beschryving van schoonheid en goede hoop. er is een expliciete verwyzing naar het sprookjesverhaal van "de kleine zeemeermin" van andersen (dan wel betreffende de zeemeermin haar onmacht om zich uit te drukken), en voorts luidt het weêr erg virtuoos als volgt: 

de jongen "riekte (…) naar de zee, waarop ik eens met hem weg zou varen, om nooit meer terug te keren en voor eeuwig hem als zijn matroos, wasjongen, zijn naast zijn kooi op de grond slapende waakjongen en zeeslaaf te dienen."


reve maritiem XI/XX

zoveel nederigs kan by een zelfverklaard decadent niet goed aflopen. de fantasie ontaardt dan ook algauw in wat voor de verteller een totale vernedering is - wat my betreft een van de meest schokkende passages uit het gehele oeuvre van reve;

terwyl de zeebroêr hardop fantaseert over de liefdesdaad met een vrouw, moet de jongen, naast hem te bed, hem zwygzaam en zo afwezig mogelyk bevredigen; "Hij zweette, en de geur van zijn zweet maakte mij als dronken, maar ik bleef in uiterste gehoorzaamheid mijn handen om zijn geweldige mannendeel bijeenhouden zoals hij het begeerde, totdat ik, in gloeiende stoten, zijn liefdesvocht tussen mijn handpalmen voelde spuiten, dat ik eerst voor een soort speeksel hield en waarvan ik de betekenis niet kon bevroeden, maar dat ik, nadat broer Frits zich verwijderd had om zich te gaan wassen, bij mijn gezicht bracht om er de vreemde, duizelig makende geur van op te snuiven voordat ik het, eerst voorzichtig en daarna slurpend, als een hond oplikte."

het is alleszins de meest nederige passage van reve ooit, die zich anders eêr opstelt aan de sadistische kant van dit soort verkeer...

reve maritiem XII/XX

het eindigt dan ook in een zeemansgraf;

"Toen kwam zijn dood. Op een namiddag in de herfst (…) trof ik (…) de huiskamer aan, waar mogelijk reeds enige uren tevoren het bericht moest zijn binnengekomen van zijn dood, althans van zijn vermissing in volle zee, wat toch hetzelfde was. Door de kamer (…) ging een gemompel (…) als een trage golfslag tussen de muren heen en weder." (p99)

noteer overigens de zeer slimme beeldspraak waarvolgens het gemompel tussen de muren heen en weêr gaat: als een golfslag...

reve maritiem XIII/XX


tegenover het eerste zeemansverhaal, dit in "de taal der liefde", is het zonet bekeken zeemansverhaal, uit "een circusjongen", ontologisch een stap voorwaarts: de auteur komt los van de uitdrukkelyke parodie, en betracht zich de zeemansromantiek meer eigen te maken, met name door die in te bedden in zyn eigenste autobiografie. de derde en laatste uitgebreide maritieme passage van reve, treffen we opnief exact drie jaar later aan, als werd ook dit oeuvre zelf zeer behendig gedirigeerd, en wel in "oud en eenzaam" uit 1978.
    niet toevallig worden in dit verhaal de beide versies naast mekaâr geplaatst: eerst bekykt de auteur het zeevaart-verhaal zoals dat er ideaal uitziet, in litteratuur - en meteen daarna bleeft hy zélf een zeevaart-verhaal (we mogen al wel voorspellen dat het ideale, litteraire verhaal goddelyk mooi is, onderwyl het waarachtige verhaal, dat hy zélf meêmaakt, er een is van nutteloze doem, leêgte, angst en algehele verlatenheid...)

reve maritiem XIV/XX

de verteller haalt herinneringen op aan zyn jaren in een communistisch jeugdkamp. na een bepaald sadistisch betoog van een zekere communisten-leider, die vertelt over hoe een bepaald kind wordt gefolterd door "kapitalisten", krygen de kinderen vryaf.

"Na de maaltijd had ik de hele zondagnamiddag voor mijzelf, en kreeg ik ruimschoots de tijd om alleen over het lot van de naakte, aan zijn samengebonden voeten boven een vuur opgehangen arbeidersjongen verder na te denken."

drie hoofdstukken verderop wordt deze zondagnamiddag nog iets yziger getekend:"De wind was iets toegenomen, en het was koeler geworden. Ik begon het koud te krijgen, en ik vroeg mij af wat ik de rest van de namiddag moest gaan doen."

een atmosfeer die we wel reeds kennen sinds reves jeugdwerk "werther nieland"...

reve maritiem XV/XX



tezamen met een ander kind, een zekere wallie, doolt de verteller door dit troosteloze landschap in de rondte. aan een sombere loods by een meertje, komen ze een oudere man met een snoepkar tegen, een zekere "appie" - het kan niet anders of deze appie, die boten verhuurt, is een verwyzing naar "kappie" van maarten toonder...

reve maritiem XVI/XX

niet zonder tot handtastelykheden te vervallen, laat deze appie aan de verteller een geheim photo-boek zien, dat is getiteld "jongens en zeilen". nog een keer haalt reve al zyn kunnen uit de kast teneinde de schoonheid van dit boek te bejubelen in alle toonaarden, aldus met nadruk mymerend over maritieme romantiek.

"De woordteksten waren summier, en niet meer dan onder of terzijde van de foto's afgedrukte lyrische samenvattingen, die het afgebeelde eerder bezongen dan van een uitleg voorzagen, en waarvan de meeste zinnen in stippeltjes eindigden."

"De bijschriften maakten, volgens de flarden van zinnen die mij meer dan vijftig jaren zouden bijblijven, gewag van begrippen als "trouw", "avontuur", "vreugde", "kameraadschap", en deze bijschriften werden elk ingeleid door in vet kapitaal gedrukte entrées zoals "HET AVONTUUR TEGEMOET"; "WIND EN WATER EN… ONZE VRIENDSCHAP"; "HIJS HET ZEIL!" of "WIJ ZINGEN VAN ONS JONGE LEVEN"."

hoe ironisch of sarcastisch ook, het maritieme wordt hier meer dan ooit eêr met nadruk met schoonheid en avontuur gelieerd.

er volgt nog een lange, lyrische beschryving van ondergaande zonnen en prachtige laaiende kampvuren; kortom:"Het was een boek, zoals ik er nog nooit een gezien had, zo mooi,"- niet zonder de obligate waarschuwing:"en ik kon dan ook niet begrijpen waarom het mij zo diep verontrustte en zulk een beklemmende angst aanjoeg - als openbaarde het iets, dat mateloos rampzalig was."

reve maritiem XVIII/XX

zodra die appie te voortvarend wordt, roept de verteller uit:"Ik geloof, dat wallie er zo dadelijk met de kano vandoor gaat." hy wil dus gaan varen: om aan de zeemans-erotiek te ontsnappen. "Niks hoor," stelde appie mij gerust. "Hij heeft geen peddels. De peddels staan allemaal in het hok."

zonder spanen, dreigt dit kanovaren te verworden tot een herneming van het verhaal van de vliegende hollander: water kiezen, doch niet voor- of achteruit kunnen. gelukkig: dan toch laat wallie ons een stel roeispanen zien - ten zeerste beschadigd natuurlyk, maar toch. tegen appies wil in, varen de twee helden uit - en vangt daarmeê, tegelyk, de misschien meest desolate scène aan die reve ooit neêrschreef...

reve maritiem XVIII/XX

omdat ik dit verhaal in 20 items wou vertellen, en ik nu al aan item 18 zit, volgt er heden één erg lang tekstblok. ik neem aan dat de meeste vitalski-bloggers inmiddels al zyn afgehaakt, dus who cares...

in hoofdstuk 22 vangt de reis op het water aan.

"Het meer dat wij opvoeren was niet groot, maar gaf desondanks een indruk van wijdsheid door de zeer lage, grotendeels door rietkragen aan het oog onttrokken oevers. het was ondiep, en waarschijnlijk mede daarom werd er zo goed als geen watersport op bedreven. Wij schenen de enigen op het water te zijn."

lees: van die schoonheid uit dat jongensboek wordt volstrekt bewaarheid. het meer is desolaat, en doordat het bovendien "ondiep" is, is er ook geen sprake van avontuur.

er zijn eilandjes maar dat zijn geen echte eilandjes, het gaat om "opgehoopte moerassige veengrond".
op één eiland zie je ook verweerd beton. de verteller wil terug, maar durft dit tegen wallie niet te zeggen. die wallie is zyn vriend ook helemaal niet, maar hy is bang van hem.

"De gehele onderneming van het uitvaren scheen mij beladen met onheil. De lege, wijde watervlakte beangstigde mij, en het domme, spattende geklots van de golven tegen de kano scheen een stem te vertolken, die mij aankloeg en mij waarschuwde dat de tocht tot niets goeds kon voeren. Wie zijn schuld was het allemaal?"

waarna een mymering over vooral zyn éigenste schuldbesef.

"We hadden bijna de andere oever bereikt,  en gleden langs enige plukken moerassige grond, begroeid met riet en wilgentenen."

zie hier terloops ook weêr die machtige woordenschat; "wilgentenen", "rietkraag"; eigenlyk zyn het woorden die je niet kent, maar toch begryp je ze.

vervolgens een stukje dialoog:
"Blijven we nog lang varen?"
"Heb je geen zin meer?" vroeg Wallie bits.
"Nee, dat bedoel ik niet," antwoordde ik.
- er is geen vriendschap. er zyn wel twee jongens die tezamen uit varen gaan, maar dan compleet harteloos voor mekaêr. by reve is er een grote angst.

eêr al heeft die wallie ons verteld dat 'ie van zyn vader geregeld slaag krygt; op reves voorzichtige verzoek, doet de jongen zyn broek naar omlaag om hem de wonden te laten zien. reve ziet de striemen en wordt helemaal duizelig.

en vangt er nog eens een niéf hoofdstuk aan, dat onverwyld voortborduurt op dit sprakeloze non-event; als iemand die met te weinig verf toch een tweeluik wil schilderen...

"Nog steeds vond ik de gehele toch doelloos, maar ook was het gevoel, dat mij ergens iets wachtte dat niet goed was, een onbekend gevaar dat zich vroeg of laat zou voordoen nog sterker geworden dan tevoren."

reve maritiem XIX/XX

dan toch doet er zich een genade voor, onverwacht:

"(dan) zagen we opeens, voor ons uit, een zeilboot zich uit de hoge begroeiing van de aangeduide oever losmaken."

noteer de majesteitelijke zinsbouw, "zich - - - losmaken;" die vele woorden tussen "zeilboot" en "losmaken" suggereren de grootsheid van het schip, dat nader treedt als een ontroering, een verlossing.

"Het zeil, dat eerst onhandig tussen riet en wilgen had geklapperd, bolde zich nu, en het scheepje begon, goeddeels voor de wind varend, vaart te zetten in onze richting."

de vraag is: gaat deze glorie voortduren, om aldus het idee van een zee-epos alsnog te laten triomferen, of gaat ook dit weêr de kop in worden gedrukt, doordat àltoos het pessimisme moet regeren?

wat blykt is dat er ginder drie jongens aan boord zyn. er zit één jongen bij die droevig kijkt,- zoek de prachtige beschyving daarvan zelf maar op; aldus baan brekend voor een dubbelgangersmotief, dankzy hetwelke de auteur loskomt uit zyn omgeving; "(Bij die indruk) voegde zich de gedachte dat hij, net als ik in de kano, zich tegen zijn zin in de boot bevond, en tegen zijn eigenlijke wil zich er met de beide anderen mede op het water begeven had."

aldus een mystieke ervaring; de verteller is eenzaam - maar hy ontmoet een figuur die preciés éven eenzaam is als hy; zodat beider eenzaamheid in zekere zin wordt opgeheven.

reve maritiem - XX/XX

wat er, tenslotte, nog gebeurt, is dit volgende; ons duo meert aan op het enige echte soort van eilandje op het meer - precies daar, waar ook het grote schip naartoe is gezeild. min of meer ongewild zyn onze vrienden er daar getuigen van, hoe het droeve jongetje van op dat schip nu wordt afgestraft door de twee grotere jongens. totdat de verteller en wallie worden betrapt, teneinde, zodoende, te moeten maken dat ze wegkomen. reve vlucht naar de oever, doch vindt de kano nergens meer terug. er zit voor hem niks anders op, dan het water in te springen - en daarmeê eindigt het laatste zeevaart-avontuur dat reve ooit nog schreef, voorspelbaar genoeg in een volstrekt mineur;

"Eerst nu werd ik de vuile, rottende geur gewaar van het steeds dichter wordende schuim dat om mijn mond kleefde en dat rondom, bij iedere op het watervlak neerkomende regendruppel, opspatte. Het was alsof de geur van dit schuim alles vertolkte en te kennen gaf van mijn gehele leven: mijn leven zoals het geweest was, en mijn leven zoals het voor altijd zou zijn."

De verwyzingen naar het schuim, als een uitdrukking van machteloosheid, doet onwillekeurig denken aan de prachtige boek-titel "schuim en as" van slauerhof, maar ook aan een gezegde van coleridge (zie photo), toen die zyn eigen moeilyke leven eens tezamenvatte als volgt:"ik greep naar schuim, onderwyl de golven om my heen sloegen."

-end


Er is een fout opgetreden in dit gadget